Το πλήρες κείμενο της αγόρευσής μου για το «Επιτελικό Κράτος»

Το πλήρες κείμενο της αγόρευσής μου για το «Επιτελικό Κράτος»

Αγόρευση Α.Λοβέρδου, Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Κινήματος Αλλαγής,

6 Αυγούστου 2019, Ολομέλεια Βουλής, Επιτελικό Κράτος

 

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Βουλευτές,

Προσπαθώ να δω πέραν της ευδαιμονίας, με την οποία αντιμετωπίζει τα πράγματα η κυβέρνηση και η πλειοψηφία, αλλά και απαλλαγμένος από την γοητεία που ασκεί στους πολίτες ο νικητής των εκλογών. Εκτός από την εμπειρία μου, με βοηθούν να βλέπω έτσι τα πράγματα, οι διατάξεις του παρόντος σχεδίου νόμου, και ειδικά τα άρθρα 18–67, που ρυθμίζουν το δήθεν επιτελικό κράτος.

Η πηγή της αξιολόγησης των συγκεκριμένων ρυθμίσεων δεν είναι κάποια θεωρητική ιδεολογική αφετηρία. Αυτά τα περί νεοφιλελεύθερου προτύπου και λοιπά δεν έχουν νόημα. Και πάνω απ’ όλα δεν αφορούν τους πολίτες. Πηγή της αξιολόγησής μου είναι η πανθομολογούμενη ανάγκη να αποκτήσει η οικονομία όχι απλώς σοκαριστικούς αλλά συγκλονιστικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Και για να γίνει αυτό απαιτείται περιορισμός της γραφειοκρατίας.
Το αίτημα αυτό, το Κίνημα Αλλαγής το έχει συμπεριλάβει στο εκλογικό του πρόγραμμα, ως πρωτεύουσα προτεραιότητα. Και ο νυν πρωθυπουργός υποστήριξε προεκλογικά, πως θα περάσει σαν οδοστρωτήρας πάνω από τα γραφειοκρατικά εμπόδια στην οικονομία.

Αυτή είναι  λοιπόν, η αφετηρία της κριτικής μας. Διαχωρίζουμε τη θέση μας από την κυβερνητική πλειοψηφία ως προς το παρόν σχέδιο νόμου, αλλά και από τη μείζονα αντιπολίτευση που επιβάρυνε την κοινωνία και την οικονομία με δεκάδες μονάδες γραφειοκρατίας, δίχως ποτέ να μετρήσει τα αποτελέσματα της.

Χαρακτηρίζουμε, όμως, το κράτος σας, ως δήθεν επιτελικό, και συνεπώς οφείλουμε εξηγήσεις.

Η πρώτη σχετίζεται με τη διάκριση επιτελικού κράτους και αποκέντρωσης και αποσυγκέντρωσης, που εκτός των άλλων πηγάζει και από το Σύνταγμα.

Η δεύτερη εξήγηση, η σοβαρότερη από την πλευρά των σημαντικών αναγκών, είναι πως τα άρθρα 18–67 του σχεδίου νόμου προσθέτουν γραφειοκρατία.
Έξι γενικές γραμματείες υπό τον πρωθυπουργό, ελεγκτικές επικαλύψεις, παράλληλες αρμοδιότητες, συναρμοδιότητες, εκατοντάδες υπάλληλοι, γραφειοκρατία ακόμη και για την κατάθεση ενός νόμου στη Βουλή.

Έτσι θα μπορέσουμε να κινηθούμε με γρήγορους ρυθμούς;
Αντί μιας λιτής επιτελικής διοίκησης που θα λειτουργήσει τάχιστα για να άρει εμπόδια, να απαλλάσσει σημαντικά την οικονομία από το θανάσιμο σφιχταγκάλιασμα του κράτους, αντί γι΄αυτό,

ιδού το πρώτο θεσμικό τέκνο της κυβέρνησης:

μια θηριώδης γραφειοκρατική δομή.

Αλλά ακόμη και για τους μηχανισμούς ελέγχου. Προσέξτε μια παρατήρηση που έκανε ο συνάδελφός μου στην επιστήμη Κώστας Μποτόπουλος: έξι ελεγκτικοί μηχανισμοί με επικαλυπτόμενες αρμοδιότητες: η προεδρία της κυβέρνησης, μία σχετική υπηρεσία σε κάθε υπουργείο, μια ειδική γραμματεία παρακολούθησης κυβερνητικού έργου, η νέα πολιτική επιτροπή παρακολούθησης, καθώς και το επίσης νεοϊδρυόμενο Εθνικό Συντονιστικό Όργανο στο πλαίσιο της Εθνικής Επιτροπής Διαφάνειας. Δεν βγαίνει άκρη κυρίες και κύριοι Βουλευτές.

Δύο είναι οι προοπτικές αυτής της δαιδαλώδους Υπηρεσίας υπό τον πρωθυπουργό. Ή θα παραμεριστεί από την ίδια τη ζωή, ή θα καταδυναστεύσει την οικονομία, την κοινωνία και θα παγιδεύει τελικά την ίδια την κυβέρνηση και ως προς την άσκηση του νομοθετικού έργου. Με τη δύναμη του παραδείγματος: στην κυβέρνηση Παπανδρέου, για να καταθέσουμε ένα σχέδιο νόμου, έπρεπε να υπογράψει ο γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου. Για να γίνει αυτό χάναμε μέρες και εβδομάδες. Αισθανόμουν αποπληξία. Εδώ ένα σχέδιο νόμου πρέπει να περνά από κλαυδιανά δίκρανα. Δεν έχω παρά να σας ευχηθώ καληνύχτα!

Πριν περάσω στην επόμενη ενότητα, στην πρώτη περί πρωθυπουργού και κυβέρνησης, απευθύνομαι στους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και θέλω να πω, πως δεν μας πέρασε απαρατήρητη η στήριξή σας σε πρόσωπα αμφιλεγόμενα, κυρίως ως προς τη λειτουργία της δημοκρατίας κατά τα τεσσεράμισι χρόνια της διακυβέρνησης σας! Δεν θέλω όμως να πω τίποτε περισσότερο. Για όποιον ξέρει, εκτιμώ ότι είμαι απολύτως σαφής.

Και ακόμη πριν περάσω στην πρώτη ενότητα περί κυβέρνησης, θέλω να ρωτήσω τον υπουργό. Τελικά πόσους γενικούς γραμματείς θα έχει κυβέρνηση; Πολιτικούς και υπηρεσιακούς εννοώ! Κι επιπροσθέτως. Σας κοπλιμένταρισα ότι προσδιορίσατε γρήγορα γενικούς γραμματείς, τυπικά όμως δημοσιεύθηκε ο διορισμός τους; Γιατί ακούω πως για πολλούς όχι!!!

Έρχομαι τώρα στο πρώτο μέρος περί κυβέρνησης.

Σας άκουσα πολλές μέρες τώρα να μέμφεστε την μεταπολιτευτική θεσμική Ελλάδα, όπου το υπουργικό συμβούλιο δεν ανταποκρινόταν στο άρθρο 82 του Συντάγματος που επιβάλλει τη συλλογική λειτουργία. Είστε εν μέρει λάθος.

Ο παραμερισμός του υπουργικού συμβουλίου συνετάχθη επί Κωνσταντίνου Καραμανλή και Ανδρέα Παπανδρέου. Η κατάσταση αυτή ανατρέπεται στις πολυκομματικές κυβερνήσεις 1989-1990, αλλά και επί κυβέρνησης Κώστα Μητσοτάκη. Επί Κώστα Σημίτη, Γεωργίου Παπανδρέου το υπουργικό συμβούλιο όχι μόνο ανταποκρίνεται στις συνταγματικές επιταγές, αλλά μπορεί να πει κανείς, εγώ ας πούμε, ως μέλος του, οτι γινόταν και κατάχρηση αριθμού συνεδριάσεων, ωρών συνεδρίασης, θεματολογίου. Αλλά και επί Αντώνη Σαμαρά το υπουργικό συμβούλιο λειτουργούσε. Δεν γνωρίζω τί ακριβώς γινόταν επί κυβερνήσεων Κώστα Καραμανλή, 2004 έως 2009. Άρα ξεκινάτε με ένα θεωρητικό σφάλμα.

Θεωρώ πολύ σχολαστικές τις ρυθμίσεις περί λειτουργίας του υπουργικού συμβουλίου. Πολλές από τις νομοθετικές ρυθμίσεις αποτελούσαν θέματα του κανονισμού εσωτερικής λειτουργίας. Και ακόμη υπάρχουν και οι σχετικοί νόμοι, αλλά και ο εσωτερικός κανονισμός με τις τροποποιήσεις του. Γιατί έπρεπε να διατυπώσετε 17 ολόκληρα άρθρα ενός νέου νόμου! Τα ίδια Παντελάκη μου, τα ίδια Παντελή μου; Έτσι φαίνεται!!!

Έχω, όμως, και ειδικές παρατηρήσεις να κάνω! Για να κάνει πρόταση ένας υπουργός πρέπει να την έχει καταθέσει 48 ώρες πριν; Λεγκαλισμός!

Ψηφοφορία στο υπουργικό συμβούλιο, (άρθρο 4§3); Σας ρωτώ, ένας υπουργός τοποθετείται, διαφωνεί και δεν παραιτείται! Έχει μικρότερη πολιτική ευθύνη από τους άλλους;

Ψηφοφορίες στο υπουργικό συμβούλιο δεν γίνονται!!!
Είναι λάθος η πρόβλεψη. Το υπουργικό συμβούλιο δεν είναι Βουλή. Διαμορφώνει απόψεις μεν από τη συζήτηση, ο πρωθυπουργός ωστόσο ανακοινώνει την απόφαση. Όποιος διαφωνεί και θέλει να μην αναλάβει την τελική πολιτική ευθύνη παραιτείται.

Ακατανόητη, επίσης, είναι η §5 του άρθρου τέσσερα, όπου ορίζεται πως τα πρακτικά δεν περιλαμβάνουν απόψεις που δεν πλειοψήφησαν. Κι ενώ ρυθμίζει έτσι, στο επόμενο περί διατάξεων άρθρο, εκεί διατυπώνονται τυχούσες μειοψηφικές απόψεις.

Άρθρο 7. Σωστά ενσωματώνεται στο ΚΥΣΕΑ η πρόβλεψη Κώστα Σημίτη, ότι στο όργανο αυτό διαμορφώνεται στρατηγική εθνικής ασφάλειας. Συνεπώς, θεωρώ πως δεν υπάρχει πλέον ανάγκη να ιδρυθεί συμβούλιο ασφαλείας. Φτάνουν πια τα όργανα. Τα πιο πολλά, απ’ όταν ιδρύονται συνήθως παραμένουν ξεκούρδιστα.

Τέλος μία ερώτηση. Στο άρθρο 15 ο πρωθυπουργός μπορεί να αρνηθεί να καταθέσει ως μάρτυρας. Εννοείτε ο νυν ή και οι πρώην;

 

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές,

Από την αρχή της κοινοβουλευτικής περιόδου έχουμε καταστήσει σαφή την πρόθεσή μας να ασκήσουμε υπεύθυνη και εποικοδομητική αντιπολίτευση. Δεν μπορούμε όμως να κλείνουμε τα μάτια ούτε να σωπαίνουμε όταν διαπιστώνουμε αντιπαραγωγικές, αντιαναπτυξιακές και δυσλειτουργικές προβλέψεις στα υπό ψήφιση νομοσχέδια. Και αυτό το νομοσχέδιο βρίθει τέτοιων διατάξεων. Τόσο εγώ όσο και οι προλαλήσαντες συνάδελφοι του Κινήματος Αλλαγής επισημάναμε τα σφάλματα και αναδείξαμε τα προβλήματα. Το δικό μας καθήκον το αποτίσαμε. Και έχουμε εκπληρώσει τις υποχρεώσεις μας. Σας καλώ να αρθείτε στο ύψος των περιστάσεων και να αναθεωρήσετε όπου δει, εκεί όπου πρέπει δηλαδή.